Birleşmiş Milletler (BM) İşkence, İnsanlık Dışı ve Aşağılayıcı Muamele ve Ceza Özel Raportörü Alice Jill Edwards, İsrail hapishanelerinde tutulan Filistinli esirlere yönelik işkencelerin yaygın olduğunu ve bu durumun kapsamlı bir şekilde soruşturulması gerektiğini vurguladı. Edwards, “Yürütülen soruşturmaların yetersizliği, İsrail’de cezasızlığın hâkim olduğu izlenimini pekiştiriyor” açıklamasında bulundu.
Edwards, İsrail hapishanelerindeki Filistinli tutukluların durumunu ele alan en son raporunu kamuoyuyla paylaştı. 7 Ekim 2023’ten bu yana uygulanan acil durum önlemlerinin, Filistinli tutukluları işkenceye, hukuka aykırı ölümlere, tecrit altında tutulmaya ve aşağılayıcı koşullara maruz bıraktığını belirtti. Bu bağlamda, İsrail’i gözaltı yasalarının, politikalarının ve uygulamalarının gözden geçirilmesi için çağrıda bulundu.
Raporda, toplanan iddiaların sayısı ve ciddiyetinin, İsrail’in tüm tutuklulara insani muamele etme görevini önemli ölçüde ihlal ettiğini ortaya koyduğuna dikkat çekildi. Edwards, işkence ve kötü muameleyi teşvik eden yapısal desteklerin bulunduğunu savundu. Araştırmalar sonucunda, 52 farklı işkence ve kötü muamele biçimi ile 33 cinsel işkence olayı tespit edildiği vurgulandı. Birçok mağdurun birden fazla saldırıya maruz kaldığı belirtildi. Edwards, özellikle Filistinli kadın ve erkeklerin cinsel şiddet kurbanı olduğuna dikkat çekti.
Ekim 2023’ten bu yana gözaltında en az 94 ölüm vakasının gerçekleştiği ve bu ölümlerin soruşturulmadığı bilgisi de raporda yer aldı. Edwards, bu ölümlerle ilgili yapılan otopsi incelemelerinde çok sayıda kaburga kırığı, iç organlarda kanama ve yırtılma tespit edildiğini, ölüler arasında bir çocuğun da bulunduğunu ifade etti.
Bu iddiaların bağımsız ve şeffaf bir şekilde araştırılması gerektiğini belirten Edwards, ihlallerin tespit edilmesi durumunda hesap verebilirliğin sağlanmasının önemine vurgu yaptı. “Soruşturmaların yetersizliği, İsrail’de cezasızlığın yaygın olduğunu göstermektedir” diyerek, bu konudaki şikayetlerin ihmal edilmesinin doğurduğu olumsuz sonuçlara dikkat çekti.
Edwards, işkencenin uluslararası bir suç olduğunu hatırlatarak, yetkililere bireysel sorumluluğun kaçınılmaz olduğunu hatırlattı. “Geçmişteki uygulamalar gelecekteki davranışların bir göstergesiyse, İsrail hapishanelerindeki durum acil düzeltici önlemler gerektiriyor” değerlendirmesinde bulundu.
Raporda, İsrail’de 9 binden fazla Filistinlinin gözaltında tutulduğu, bunların yüzde 40’ının idari tutukluluk kapsamında bulunduğu belirtildi. Ayrıca, keyfi gözaltına alınan tüm Filistinlilerin serbest bırakılması veya adil yargılama ile hızlı bir şekilde yargılanmaları çağrısı yapıldı.
Son olarak, Edwards, İsrail’de kabul edilen yeni idam cezası yasasının Filistinlileri haksız yere hedef alacağına dair endişelerini ifade etti.
